ПЕЦЯРБУ́РГСКАЯ АКАДЭ́МІЯ МАСТА́ЦТВАЎ, Акадэмія мастацтваў у Пецярбургу,
вышэйшая ўстанова ў галіне пластычных мастацтваў і архітэктуры ў 1757—1918. Засн. паводле праекта І.І.Шувалава (першы гал. дырэктар да 1763) як «Акадэмія трох найзнатнейшых мастацтваў» (жывапіс, дойлідства і скульптура). З 1764 Імператарская АМ. Была цэнтрам прафес. маст. адукацыі, навукова-творчым цэнтрам Расіі, рэгламентавала маст. жыццё. У сярэдзіне 19 ст. стала апорай кансерватызму, што абумовіла выхад з акадэміі шэрагу прагрэс. мастакоў (т. зв. бунт чатырнаццаці, гл. Пецярбургская арцель мастакоў, Перасоўнікі). У 1893 у П.А.м. праведзена рэформа, у склад яе прафесараў увайшлі буйнейшыя мастакі-рэалісты А.Куінджы, У.Макоўскі, І.Рэпін, І.Шышкін і інш. Прэзідэнты акадэміі: І.І.Бецкі (1764—94), А.І.Мусін-Пушкін (1795—97), Г.А.Шуазёль-Гуф’е (1797—1800), А.С.Строганаў (1800—11), А.Аленін (1817—43), М.Лейхтэнбергскі (1843—52), вял. кн. Марыя Мікалаеўна (1852—76), вял. кн. Уладзімір Аляксандравіч (1876—1909), вял. кн. Марыя Паўлаўна (1909—17). Пасля скасавання заменена інш. навуч. ўстановамі.
У розны час у акадэміі вучыліся бел. мастакі Л.Альпяровіч, І.Аскназій, С.Богуш-Сестранцэвіч, В.Ваньковіч, Г.Вейсенгоф, В.Волкаў, А. і І. Гараўскія, Т.Гарэцкі, Ф.Дмахоўскі, С.Заранка, А.Каменскі, К.Карсалін, Я.Кругер, К.Кукевіч, Я.Манюшка, Э.Паўловіч, Л.Пігулеўскі, Ю.Пэн, Б.Русецкі, Ф.Рушчыц, К.Стаброўскі, браты І., Я. і А. Хруцкія і інш. Членам Імператарскай АМ быў І.Аляшкевіч.
т. 12, с. 341